بنظرم اومد ک بد نیست تو این روزای نزدیک به شب یلدا یه خلاصه ای از تاریخش و دلیل نامگذاریش رو مرور کنیم...
واژهٔ یلدا از زبان سریانی و به معنای تولد است. یلدا و مراسمی که در نخستین شب زمستان و بلندترین شب سال برپا میکردند، سابقهای چند هزار ساله دارد و از رسوم ویژه آریاییهاست.
دیر زمانی است که مردمان ایرانی و بسیاری از جوامع دیگر، در آغاز فصل زمستان مراسمی را برپا میدارند که در میان اقوام گوناگون، نامها و انگیزههای متفاوتی دارد. در ایران و سرزمینهای همفرهنگ مجاور، از شب آغاز زمستان با نام «شب چله» یا «شب یلدا» نام میبرند که همزمان با شب انقلاب زمستانی است. به دلیل دقت گاهشماری ایرانی( تقویم جلالی با تنظیم عمر خیام که دقیق ترین تقویم موجود در جهانه )و انطباق کامل آن با تقویم طبیعی، همواره و در همه سالها، انقلاب زمستانی برابر با شامگاه سیام آذرماه و بامداد یکم دیماه است. امروزه برخی بر این گمانند که مراسم شب چله برای رفع نحوست بلندترین شب سال برگزار میشود؛ اما میدانیم که در باورهای کهن ایرانی هیچ روز و شبی، نحس و بد یوم شناخته نمیشده است. جشن شب چله، همچون بسیاری از آیینهای ایرانی، ریشه در رویدادی کیهانی دارد.
خورشید در ششماهه آغاز تابستان تا آغاز زمستان، هر شب در ارتفاع پایین تری در افق طلوع میکند تا در نهایت در آغاز زمستان به پایین ترین حد خود می رسد که موجب کوتاه شدن طول روز و افزایش مدت زمان تاریکی شب می باشد و از این روز به بعد حرکت خورشید برعکس می شود یعنی مجددا به سوی بالا و نقطه انقلابی تابستان بر میگردد،آغاز باز گردیدن خورشید و افزایش طول روز در اندیشه مردم به عنوان زمان تولد دوباره خورشید دانسته میشد و آنرا گرامی می داشتند.
در گذشته، آیینهایی در این هنگام برگزار میشده است که یکی از آنها جشنی شبانه و بیداری تا بامداد و تماشای طلوع خورشید تازه متولد شده، بوده است. جشنی که از لازمههای آن، حضور کهنسالان و بزرگان خانواده، به نماد کهنسالی خورشید در پایان پاییز بوده است، و همچنین خوراکیهای فراوان برای بیداری درازمدت که همچون انار و هندوانه و سنجد، به رنگ سرخ خورشید باشند. در این شب هم مثل جشن تیرگان، فال گرفتن از کتاب حافظ مرسوم است.
ایرانیان در این شب دور هم جمع میشدند و شب را با خوردن، نوشیدن، شادی و جشن و گفتگو با هم به سر میآوردند و خوانی ویژه به مناسبت این روز پهن میکردند.
یکی از جشن های جالبی هم ک قبلا تو سایت گذاشته بودم رو از این لینک میتونید بخونین.
پیشاپیش یلدا همگی مبارک ، هندونه هاتون رو هم به شرط چاقو بخرین :)
شنبه شب شادی داشته باشین ...
نظرات (۱۱)
خودم این مراسم رو چندین بار که تجربه کردم از زیباترین مراسم هاییست که دیدم. همین جمع دوستانه و البته ساده باعث زیباییش شده.
بماند که در دانشگاه و خوابگاه حال و هوای خاصتری دارد.
امیدوارم امسال هم به خوبی سال های گذشته باشد.
البته یلدا مناسبت های مختلفی داره و فقط به خاطر طولانیترین شب نیست. مثلا زادروز میترا هم هست. البته بقیش یادم نمونده.
تا جایی که شنیدم ایرانی ها جشن های زیادی داشتند که متاسفانه تعداد اندکی مانده است. امیدوارم همین ها حداقل حفظ بشود و جشن های جدیدی هم اضافه شود. شادی هر چه بیشتر باشد بهتر است، حالا ضمن آن چه بهتر که یادآور تاریخ و تمدن کشور هم باشد.
ضمنا طی برنامه دانشکدمون فالی که برام اومد، این بود. شعر زیبایی از حافظ :
دارم از زلف سیاهش گله چندان که مپرس / که چنان ز او شدهام بی سر و سامان که مپرس
کس به امید وفا ترک دل و دین مکناد / که چنانم من از این کرده پشیمان که مپرس
به یکی جرعه که آزار کسش در پی نیست / زحمتی میکشم از مردم نادان که مپرس
زاهد از ما به سلامت بگذر کاین می لعل / دل و دین میبرد از دست بدان سان که مپرس
گفتوگوهاست در این راه که جان بگدازد / هر کسی عربدهای این که مبین آن که مپرس
پارسایی و سلامت هوسم بود ولی / شیوهای میکند آن نرگس فتان که مپرس
گفتم از گوی فلک صورت حالی پرسم / گفت آن میکشم اندر خم چوگان که مپرس
گفتمش زلف به خون که شکستی گفتا / حافظ این قصه دراز است به قرآن که مپرس
البته من تا حالا تجربه اش نکردم،ولی خوب راجبش شنیدم....
انشالله واسه همه شب خوبی باشه..
یه ارائه ای هم ترم دوم در مورد جشن های ایران داشتم . این لینک : جشن های ایران باستان و سایت رضا مرادی غیاث آبادی مفیدن در این مورد.
جشن هایی مثل سپندارمذگان تقریبا دوباره داره از سر گرفته میشه که روز بزرگداشت زن یا روز عشق هستش. خیلیا الان به جای ولنتاین جشن ایرانی سپندارمذگان برگذار میکنن : )?
کلا مردمانی شادی بودن ولی الان همش سیاه پوش? :(
آره جشن های زیادی میگرفتن ک معروفترینانشان نوروز و مهرگان و سپندارمذگان و یلدا و جشن های دوازده گانه و سَده و جشن چهارشنبه پایان سال بوده ( هرچی بود گفتما :) )
کلا مردمانی شادی بودن ولی الان همش سیاه پوش? :(
[/quote]
هر شب,شب یلداست اگر قدر بدانی!!!اگه واسه طولانی تر بودن شبه که با شبای قبل و بعدش چند دقیقه تفاوت داره.شما که این همه به جشن علاقه داری میتونی هر شب این جشن رو برگزار کنی!!!چند دقیقه که چیزی نیست و به جایی نمیرسه :)
از معدود مراسم هایی که شب ها برگزار میشود مراسم شب یلداست که برای تنوع خوبه ( مخصوصا در سرمای زمستان ). مهمتر از آن قدمتی باستانی دارد.
نکته مهم رو کریستو گفتن : "کلا مردمانی شادی بودن"
من فکر میکنم هر انسان سالمی به جشن علاقه داشته باشه، و تا حالا بدی از جشن ندیدیم و همه اش خوبی و خوشحالی بوده. پس چه اشکالی دارد که بیشتر باشد و مهمتر از آن جشن های خوب گذشته احیا شود؟
این که جشن های خوب گذشته احیا شود اتفاقا خیلی خوبه و فکر نکنم کسی مخالف این موضوع باشه.و مطمئنا هیچ انسان سالمی از جشن بدش نمیاد و هیچ شخصی تا حالا از جشن جز خوبی و خوشحالی چیزی ندیده.
به هر حال پست قبلی من جدی نبود و فقط یک شوخی بود? ;)
از این به بعد وقتی شوخی میکنید در پرانتز بنویسید شوخی? :) ;)
.(شوخی)
شب یلدای خوبی داشته باشید(جدی)
شب یلدا رو پیشاپیش تبریک میگم.امیدوارم شب شاد و به یادماندنی رو در کنار خانواده ودوستانتون بگذرونین.(بازی پانتومیم یادتون نره...پارسال دوستام سرهندونه ای که خریده بودم وخیلی بدمزه بود,مجبورم کردن برای تنبیه پانتومیم یکی ازاستادا رو اجرا کنم.بهم رحم هم نکردن,ازم فیلم گرفتن ویه مدت سوژه شده بود).
[/quote]
خب این موقع سال که هندونه خوشمزه کم گیر میاد!!!اصلا من نمیدونم چرا هندونه رو واسه این شب انتخاب کردند.(البته شاید لذتش به این باشه که این موقع سال هندونه نیست)? ;)
فکر میکنم ب شوخی گفتی : ) ...
ب هرحال، دلیل انتخاب هندونه ک گفته شده تو پست اول : ) . هندونه خوب هم گیر میادا : -)? اصن یکی ار رسالتاش اینه ک شب چله باشه :)
[quote author=کریستو link=topic=3042.msg11484#msg11484 date=1387399766]
آره جشن های زیادی میگرفتن ک معروفترینانشان نوروز و مهرگان و سپندارمذگان و یلدا و جشن های دوازده گانه و سَده و جشن چهارشنبه پایان سال بوده ( هرچی بود گفتما :) )
کلا مردمانی شادی بودن ولی الان همش سیاه پوش? :(
[/quote]
هر شب,شب یلداست اگر قدر بدانی!!!اگه واسه طولانی تر بودن شبه که با شبای قبل و بعدش چند دقیقه تفاوت داره.شما که این همه به جشن علاقه داری میتونی هر شب این جشن رو برگزار کنی!!!چند دقیقه که چیزی نیست و به جایی نمیرسه :)
[/quote]
فکر کنم اون جمله اولی رو که گفتین اصلش اینه:
هر شب شب قدر است اگر قدر بدانی