[size=10]از بیداری اسلامی تا بیداری قرآنی

یکی از واژگان پرکاربرد در دوران کنونی در عرصه‌ی فعالیت‌های دین‌محور، «بیداری اسلامی» است. گویا همگان بر این باورند که اسلام پس از زایش و پیدایش، و رونق و شکوفایی در قرون نخستین، به خوابی گران و ژرف فرو رفت و اکنون در سده‌ی اخیر بیدار شده است. در این باره بسی کتاب و مقاله نوشته شده و بارها همایش و میزگرد برپا گردیده است. اما آیا همین بس است و مسلمانان باید به بیداری بسنده کنند؟ یا نیاز و ضرورت بسیار فراتر است؟ و باید از بیداری اسلامی گذشت و به بیداری قرآنی گام گذاشت؟!

در بیداری اسلامی به واقعیت‌ها توجه می‌شود، و در بیداری قرآنی به حقیقت‌ها.

در بیداری اسلامی احساسات و شعار غالب است، و در بیداری قرآنی عقلانیت و تدبیر چیرگی دارد.

در بیداری اسلامی عقل فردی و استعداد شخصی ملاک است، و در بیداری قرآنی خرد جمعی و کار گروهی مطرح است.

در بیداری اسلامی مردم منتظر قهرمانان و رهبران فوق العاده هستند، و در بیداری قرآنی نبوت ختم شده و کارها به شورا و تعقل مشورتی سپرده شده است.

در بیداری اسلامی کارها به خدا سپرده شده و همه منتظر اراده‌ی او هستند، و در بیداری قرآنی از اسباب و علل بهره برده می‌شود تا اراده‌ی خدا اجرا و پیاده شود.

در بیداری اسلامی برای رسیدن به حکومت اسلامی تلاش می‌شود، و در بیداری قرآنی برای مراحل دشوار پس از آن چاره‌جویی می‌شود.

در بیداری اسلامی در مساجد مجلل نماز با جماعت بر پا می‌شود، و در بیداری قرآنی در نمازها قرآن مرور و قرائت می‌شود.

در بیداری اسلامی نماز به عنوان یک فریضه بر پا داشته می‌شود، و در بیداری قرآنی نماز برای قرائت و تدبر قرآن اقامه می‌شود.

در بیداری اسلامی قرآن زینت‌بخش مجالس، منازل، کتب و سخنان است، و در بیداری قرآنی این کتاب، هدایت‌گر، برنامه‌ریز و محور زندگی است.

در بیداری اسلامی از بزرگی، ابهت و بلاغت و اعجاز قرآن سخن به میان می‌آید، و در بیداری قرآنی روی تک تک حروف و کلمات قرآن توجه می‌شود و از حکمت کاربردشان بحث می‌شود.

در بیداری اسلامی احادیث هم‌سنگ قرآن قرار می‌گیرند، و در بیداری قرآنی احادیث با ملاک قرآن سنجیده می‌شوند و برای آن‌ها شاهد و اصل قرآنی جست و جو می‌شود.

در بیداری اسلامی روایات بسیاری با اسناد و متون گوناگون به اسلام نسبت داده می‌شود و روی آن‌ها با اخلاص تمام، مانور داده شده و براساس آن نظریه مطرح می‌گردد و دکترینه می‌شود، و در بیداری قرآنی هیچ روایتی بدون اصالت قرآنی روشن پذیرفته نمی‌شود.

در بیداری اسلامی دیدگاه‌ها و سخنان بزرگان دینی عین دین قلمداد شده و به عنوان یک اصل مسلم پذیرفته می‌شوند، و در بیداری قرآنی صحت و سقم آن‌ها با قرآن سنجیده می‌شود.

در بیداری اسلامی مذاهب دیوار حائل بین مسلمانانند، و در بیداری قرآنی مذهب‌گرایی به تاریخ سپرده می‌شود.

در بیداری اسلامی هر کس فراخور سلیقه و استعدادش از قرآن برداشتی می‌کند و طبق آن مسیری را می‌پیماید، و در بیداری قرآنی برای هر برداشت از قرآن، شاهدی از خود قرآن جست و جو می‌شود، زیرا باور قطعی است که مفاهیم یتیم و بی اصل و فرع در آن وجود ندارد.

در بیداری اسلامی تعصب و تنازع رواج دارد، و در بیداری قرآنی تعقل و تسامح خریدار دارد.

در بیداری اسلامی آیاتی ناسخ است و آیاتی منسوخ، و در بیداری قرآنی هیچ آیه‌ای منسوخ نیست و به هر یک در موقعیتی عمل می‌شود.

در بیداری اسلامی تکالیف و عبادات بدون پرسش از چرایی آن اجرا می‌شوند، و در بیداری قرآنی از حکمت و نتایج آن پرسیده می‌شود و هویدا می‌گردد که هیچ کدام بی‌حکمت و نتیجه نیستند.

در بیداری اسلامی مسلمان روزانه قرآن می‌خواند، و در بیداری قرآنی روزانه در آن تدبر می‌نماید.

در بیداری اسلامی برای آموزش و روخوانی قرآن کلاس تشکیل می‌شود، و در بیداری قرآنی کلاسی این چنین یافت نمی‌شود، چون کسی نیست که نتواند قرآن را با تجویدی نیکو بخواند.

در بیداری اسلامی …? ، و در بیداری قرآنی … .

در بیداری اسلامی …? ، و در بیداری قرآنی … .

پس برای رسیدن به بیداری قرآنی باید کوشید که راهی بس دراز در پیش داریم، تا مردمانِ بیدار شده، دوباره به خواب نروند یا پس از مدتی احساس روز مرگی، خستگی و افسردگی نکنند. افق‌های جهانِ قرآن بسیار فراتر از توان و سلیقه‌ی ماست. و حقا که امروزه اکثر مسلمانان در خواب قرآنی‌اند، و گرنه این همه مشکل نمی‌داشتند.

آنچه در این مطلب کوتاه به بیداری اسلامی نسبت داده شد، واقعیت موجود ماست که باید از آن گذر کنیم و به حقیقت قرآنی برسیم. وگرنه تفاوتی بین اسلام و قرآن نیست؛ قرآن منبع و مرجع اصیل اسلام است. بی گمان دورنمای جامعه‌ی قرآنی بسیار جذاب‌تر، گیراتر? و زیباتر است از آنچه امروز به نام اسلام داریم. قرآنی که روزگاری یک آیه‌اش باعث جذب کافر و مشرکی به دین می‌شد، امروز هم اگر به درستی فهمیده و اجرا شود، به یقین دل‌ربا و زیبا و روشن خواهد شد.

نویسنده: عبدالظاهر سلطانی
منبع: سایت تابش[/size]